Wist u dat uw browser verouderd is?

Om de best mogelijke gebruikerservaring van onze website te krijgen raden wij u aan om uw browser te upgraden naar een nieuwere versie of een andere browser. Klik op de upgrade button om naar de download pagina te gaan.

Upgrade hier uw browser
Ga verder op eigen risico

Wist u dat uw browser verouderd is?

Om de best mogelijke gebruikerservaring van onze website te krijgen raden wij u aan om uw browser te upgraden naar een nieuwere versie of een andere browser. Klik op de upgrade button om naar de download pagina te gaan.

Upgrade hier uw browser
Ga verder op eigen risico

Emoji

Achter elke schreeuw schuilt een behoefte

Spreek wanneer je boos bent en je zult de speech van je leven geven waarvan je altijd spijt zult houden. Want woede komt in destructieve (verbale) explosies naar buiten, die we achteraf eigenlijk altijd jammer en onnodig vinden. We kwetsen onszelf of de ander ermee, terwijl we die ander juist wilden bereiken. Een meningsverschil, irritatie en woede; drie stadia van onenigheid die door verschillende delen van ons brein worden afgehandeld.

Wanneer we het niet eens zijn met elkaar kunnen we daar in de meeste gevallen in redelijkheid over praten. Onze neocortex, het rationele brein, maakt intelligent denken en communiceren mogelijk. Als we dat brein goed aan het werk zetten, zijn we soms zelfs in staat om echt te luisteren, genuanceerd naar een situatie te kijken en weloverwogen te handelen of onze woorden te kiezen.

Wanneer een meningsverschil al een irritatie is geworden neemt het limbisch systeem, het relationele brein, het over. Dit systeem reguleert onze emotie, onze motivatie en ons geheugen. Door de combinatie van die functies kan dit systeem prikkels makkelijk koppelen aan behoeftes als slaap, eten, frisse lucht, een luisterend oor, etc. We zijn daardoor meestal ook in staat om negatieve gevoelens tijdig op te lossen. Door ze te uiten of af te remmen.

Als de onenigheid de alarmfase bereikt, neemt ons reptielenbrein het over. Dit oudste gedeelte van onze hersenen regelt basale levensfuncties zoals ademen en ook de primaire emoties zoals angst en woede. Dit systeem kan alleen denken in ‘krijgen of verliezen’. Het is de automatische piloot die de boel volledig overneemt wanneer we iets dreigen te verliezen wat voor ons voortbestaan essentieel is. Voor de één is dat veiligheid, voor de ander vrijheid en voor weer anderen verlies van controle, macht, erkenning of zekerheid. In de oertijd leidde het kwijtraken daarvan vaak tot een spoedige dood. Bijvoorbeeld als we onze oogst verloren door geklungel, we verstoten of verslagen werden. Daarom reageert ons reptielenbrein zo ongekend heftig als het aanslaat. Het gunt ons bijna geen tijd om tot tien te tellen.

Anno nu hebben we die tijd vaak wel. Toch flippen mensen soms volledig als het reptielenbrein wordt geprikkeld. Ook als het gevaar beter door de andere twee systemen gemanaged kan worden, omdat de situatie tegenwoordig niet meer levensbedreigend is. De filter van het denkvermogen en gevoelsleven wordt toch uitgeschakeld. De reactie is primair; fight, flight or freeze. Na een kort lontje volgt de verbale explosie. Die boosheid wordt door de ander óók geïnterpreteerd als een oergevaar: agressie. Diegene zal dus ook in de vecht, vlucht of verstar modus schieten: escalatie!

Wie escalatie wil voorkomen of oplossen doet er goed aan zich écht te verdiepen in de ander. Want boosheid is ook een enorme bron van informatie; over je eigen behoeftes én die van de ander. Door die behoeftes uit te spreken voorkom je een verdere escalatie en bouw je aan een sterkere relatie. Als je eenmaal de alarmfase bereikt, helpt alleen nog maar tot tien tellen. Tot die tijd kun je je kwetsbaar opstellen. Want in rust krijgen onze denk- en voelbreinen, alle ruimte voor de rede en de relatie.

Alles op z'n plek
Disclaimer | Privacy policy