Owngoal

Goal, goal, goal, scandeerde de dader bij elke kogel die hij afvuurde op Andrés Escobar; geen familie van zijn beruchte landgenoot; wél aanvoerder van het Colombiaanse Nationale Elftal. 1994, de ‘geciviliseerde’ wereld was volledig in shock. Een iconische voetballer, zomaar doodgeschoten, 2 dagen na een onfortuinlijke zeperd op het WK in de VS. Binnen een week degradeerde Andrés Escobar van nationale held tot vijand van het volk. De sfeer in Colombia was wraakzuchtig en vijandig: ‘Eigen doelpunt, eigen schuld’.

Dat kan alleen in zo’n onveilig, ondemocratisch en onderontwikkeld land, was destijds de algemene verontwaardiging. Iemands leven nemen, die zijn passie voor zijn land geeft en dat als zijn eigen schuld zien. Hier in het beschaafde Nederland was zoiets onmogelijk. Inmiddels zijn er in ons land een politicus, een filmmaker, een advocaat en een journalist vermoord. Om wie ze waren, wat ze deden of waar ze voor stonden. Dat zijn geen excessen. De geweldsrechtvaardiging vreet langzaam in onze cultuur. Het lijkt steeds gewoner om ‘gelijk’ met geweld af te dwingen.

Als hij vandaag niet zorgt dat die chip uit mijn lichaam gaat, dan zorg ik er letterlijk voor dat hij een kogel door zijn kop krijgt”. De man die Mark Rutte met deze waanzin bedreigde, staat vandaag voor de rechtbank. Woensdag een ander. Afgelopen dinsdag sprak Sigrid Kaag over de impact van de doodsbedreigingen van de man die ook Hugo de Jonge bedreigde. Wilders wordt al jaren bedreigd.

Of je nu Mark, Sigrid, Hugo, Sylvana of Geert heet. Gül, Van Dissel of Derksen. Of je nu viroloog, cabaretier, agent, journalist, boer of bakker bent. Doodsbedreigingen, die iedereen afkeurt, vallen velen zomaar te beurt.

Omdat je iets schrijft wat anderen niet bevalt, je ergens voor staat wat een ander haat, je een mening hebt, of simpelweg een nieuwe naam aan een gebakje geeft. De haat die leidde tot de moord op aanvoerder Escobar leek hier ooit ondenkbaar. In 2021 gaan sponsors, (ex)spelers, clubgenoten en bestuurders van Feyenoord al maanden gebukt onder steeds verder radicaliserende terreur, bedreigingen en gewelddadige aanvallen door ‘eigen fans’.

De term ‘owngoal’ wordt in het Engels niet alleen gebruikt voor eigen doelpunt. Het betekent ook: ‘Nevenschade die door eigen schuld is veroorzaakt’. Precies die overtuiging lijkt wortel te schieten in onze samenleving. ‘Ik keur geweld af, maar….’ Deze ‘maar’ horen we steeds vaker als het om agressie gaat. De ‘maar’ die suggereert dat het slachtoffer het er zelf naar gemaakt heeft. Omdat diens mening, beleid, keuzes, gedrag, toontje, blik, lach of kop ons ook niet echt aanstond. In die ‘maar’ na de afkeuring zit een impliciete vergoelijking. Deze rechtvaardiging is de sluipmoordenaar van onze beschaving. Veiligheid en vrijheid van meningsuiting is onze eigen collectieve verantwoordelijkheid. ‘Radicalen’ escaleren wanneer ‘redelijken’ hun motieven legitimeren. Je krijgt wat je goedpraat.

Alles op z'n plek
Disclaimer | Privacy policy | Algemene voorwaarden